PROO 1a 2027: ścieżki, kwoty i ocena wniosku
PROO Priorytet 1a to dotacja Narodowego Instytutu Wolności na rozwój samej organizacji razem z jej działaniami statutowymi. Nabór do edycji 2027 trwa od 16 listopada do 16 grudnia 2026 r. Poniżej: trzy ścieżki z kwotami i warunkami, co można sfinansować, jak eksperci oceniają wniosek i dlaczego w poprzedniej edycji dotację dostało tylko kilka procent wnioskodawców.
Stan na 12.11.2026. Dane o edycji 2027 pochodzą z Regulaminu PROO 2027 i Ogłoszenia o konkursie z 4.11.2026. Liczby o skuteczności dotyczą edycji 2026.
W skrócie
| Kto ogłasza | Narodowy Instytut Wolności (NIW-CRSO) |
| Nabór | 16.11.2026, godz. 12:00 – 16.12.2026, godz. 12:00 |
| Wyniki | do 31.03.2027 |
| Kwota dotacji | 30–50 tys. zł, 150–300 tys. zł albo 300–500 tys. zł, zależnie od ścieżki |
| Wkład własny | niewymagany; wyjątek: 10% przy zakupach inwestycyjnych powyżej 10 tys. zł za sztukę |
| Jak złożyć | tylko w generator.niw.gov.pl, bez papieru i bez załączników |
| Limit | jeden wniosek na organizację, w jednej ścieżce |
| Próg punktowy | minimum 160 z 200 pkt; w edycji 2026 dotacje dostawały wnioski od 195 pkt |
Na co jest ta dotacja
PROO 1a nie finansuje projektu. Finansuje program rozwoju organizacji połączony z jej działaniami statutowymi. Eksperci czytają wniosek z jednym pytaniem w głowie: jak ta organizacja będzie wyglądać kilka lat po zakończeniu dotacji. Czy będzie mniej zależna od jednego źródła pieniędzy, czy będzie robić więcej albo lepiej dla swoich odbiorców.
We wniosku muszą być widoczne dwa elementy naraz:
- rozwój instytucjonalny: ludzie, finanse, lokal, sprzęt, wiedza, współpraca,
- misja: działania dla odbiorców, które dzięki temu rozwojowi będą skuteczniejsze.
Wniosek, który jest tylko zakupem sprzętu albo tylko cyklem zajęć dla uczestników, nie wpisuje się w cele programu. W edycji 2026 takie wnioski dostawały 10 punktów lub mniej. Było ich 212.
Trzy ścieżki: która jest dla Was
| Ścieżka 1 | Ścieżka 2 | Ścieżka 3 | |
|---|---|---|---|
| Kwota dotacji | 30–50 tys. zł | 150–300 tys. zł | 300–500 tys. zł |
| Limit roczny | brak | 50–100 tys. zł | 100–200 tys. zł |
| Wpis do rejestru | przed 1.11.2024 | przed 1.11.2023 | przed 1.11.2023 |
| Najwyższy przychód z 3 ostatnich zamkniętych lat | bez wymogu | co najmniej 150 tys. zł | co najmniej 500 tys. zł |
| Okres realizacji | 1.04–31.12.2027 | 1.06.2027–31.12.2029 | 1.06.2027–31.12.2029 |
| Strategia rozwoju | nieobowiązkowa | obowiązkowa, jako działanie w zadaniu | obowiązkowa, jako działanie w zadaniu |
| Własna strona www ze sprawozdaniami finansowymi z 2 lat | nie | nie | tak, link we wniosku |
| Audyt zewnętrzny | nie | nie | tak, obowiązkowy |
Kilka rzeczy, o które organizacje pytają najczęściej:
- Przychód to wszystkie przychody organizacji, razem z dotacjami, ale bez darowizn rzeczowych. Wystarczy, że próg spełnia jeden rok z trzech. Przy podpisaniu umowy NIW poprosi o dokument, który to potwierdza.
- Strategia w ścieżkach 2 i 3 nie musi istnieć w dniu złożenia wniosku. Jej opracowanie albo aktualizacja jest obowiązkowym działaniem w zadaniu. Zarząd przyjmuje ją uchwałą do końca zadania.
- Strona www w ścieżce 3 musi być własną, działającą stroną organizacji. Profil w mediach społecznościowych ani link do zewnętrznego repozytorium nie wystarczy.
- Organizacja, która spełnia warunki ścieżki 2, może złożyć wniosek w ścieżce 1. W drugą stronę to nie działa.
Kto może, a kto nie może startować
Mogą: stowarzyszenia (także zwykłe), fundacje, związki stowarzyszeń, koła gospodyń wiejskich, ochotnicze straże pożarne, kluby sportowe, spółdzielnie socjalne, spółki non-profit oraz kościelne osoby prawne, które prowadzą działalność pożytku publicznego. Status OPP nie jest wymagany. Działalność gospodarcza nie przeszkadza, ale nie można jej finansować z dotacji.
Nie mogą m.in.:
- organizacje z przychodem powyżej 10 mln zł w którymkolwiek z trzech ostatnich lat,
- organizacje, które dostają dotację podmiotową z budżetu państwa,
- organizacje z nierozliczoną wcześniejszą dotacją z PROO,
- organizacje z trwającą umową PROO 1a z edycji 2025 lub 2026 na zadanie, które kończy się w 2027 lub 2028 roku,
- oddziały terenowe bez osobowości prawnej, cechy i izby rzemieślnicze, organizacje w trakcie rejestracji.
Co można sfinansować
Katalog kosztów jest otwarty. Warunek jest jeden: wydatek ma bezpośredni związek z działalnością statutową i z planem rozwoju organizacji. Przykłady:
- wynagrodzenia, np. osoby od pozyskiwania funduszy, księgowej, trenera, grafika,
- strategia, system do obsługi darczyńców, oprogramowanie i licencje,
- remont albo adaptacja lokalu (lokal nie musi być własny, ale organizacja musi mieć do niego prawo co najmniej 5 lat po zakończeniu zadania),
- sprzęt, wyposażenie, samochód,
- strona internetowa, materiały promocyjne, kampanie,
- szkolenia zespołu, wyjazdy, udział w konferencjach,
- działania statutowe dla odbiorców, o ile wiążą się z rozwojem organizacji.
Zakupy inwestycyjne, czyli powyżej 10 tys. zł za sztukę, wymagają 10% wkładu własnego w pieniądzu i osobnego oznaczenia w budżecie. Rzeczy kupionych z dotacji nie wolno sprzedać przez 5 lat.
Z dotacji nie sfinansujecie: działalności gospodarczej, budowy na cudzym gruncie, zakupów we współwłasności z innym podmiotem, leasingu finansowego, kar i odsetek ani kosztów poniesionych przed rozpoczęciem zadania. Do tej ostatniej grupy należy też wynagrodzenie za przygotowanie wniosku.
Jak NIW ocenia wniosek
Ocena ma trzy etapy.
- Formalna. NIW sprawdza trzy rzeczy: czy wniosek wpłynął w generatorze w terminie, czy organizacja jest uprawniona i czy treść nie jest skopiowana z innego wniosku. Narzędzie antyplagiatowe odrzuca wnioski podobne do innych w ponad 90%.
- Merytoryczna. Wniosek czyta dwóch niezależnych ekspertów. Każdy przyznaje do 100 punktów. Żeby wniosek był oceniony pozytywnie, potrzeba łącznie co najmniej 160 z 200.
- Strategiczna. NIW dodaje 5 punktów organizacjom, które nie korzystały wcześniej z dotacji na rozwój instytucjonalny z PROO (szczegółowe warunki zależą od ścieżki).
Karta oceny eksperta:
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Diagnoza i zgodność z celami programu | 25 |
| Jakość działań wobec potrzeb | 25 |
| Wpływ na organizację, odbiorców i otoczenie; wskaźniki | 20 |
| Wykonalność, w tym zarządzanie i analiza ryzyka | 20 |
| Zasadność wydatków | 10 |
Wniosku nie można poprawić po złożeniu. Ekspert ocenia wyłącznie to, co jest w formularzu, a nie to, co wie o organizacji z internetu. Prosty język nie obniża oceny.
Ile wniosków dostaje dotację
W edycji 2026 eksperci ocenili merytorycznie około 2 517 wniosków w Priorytecie 1a.
| Ścieżka 1 | Ścieżka 2 | Ścieżka 3 | |
|---|---|---|---|
| Dotacje w pierwszym rozstrzygnięciu | 64 | 44 | 30 |
| Dotacje łącznie z listą rezerwową | 64 | 68 | 53 |
| Próg punktowy w pierwszym rozstrzygnięciu (na 205) | 195 | 195 | 201 |
Łącznie w pierwszym rozstrzygnięciu dotację dostało 138 wniosków, czyli około 5,5%. Po uruchomieniu listy rezerwowej było ich 185, czyli około 7,3%.
Wniosek to z tego prosty: próg 160 punktów daje tylko miejsce na liście. Dotacje dostają wnioski z samej góry, ocenione przez obu ekspertów na około 95 punktów. Dodatkowe 5 punktów za brak wcześniejszych dotacji z PROO w praktyce często przesądza o wyniku, więc organizacja, która startuje pierwszy raz, ma realną przewagę.
Nie da się uczciwie obiecać dotacji w konkursie, w którym wygrywa kilka procent wniosków. Da się natomiast nie stracić punktów tam, gdzie tracą je inni.
Na czym wnioski tracą punkty
- Diagnoza bez danych. Ogólny opis „brakuje nam pieniędzy i ludzi” zamiast liczb: ilu odbiorców, ile źródeł finansowania, jaki udział jednej dotacji w przychodach.
- Brak ciągu logicznego. Każde działanie ma wynikać z diagnozy i mieć rezultat ze wskaźnikiem, a każdy koszt ma być przypisany do działania.
- Tylko jeden z dwóch elementów. Sam rozwój bez misji albo sama misja bez rozwoju.
- Wskaźniki bez liczb. Wskaźnik ma wartość wyjściową, wartości w kolejnych latach i wartość docelową oraz źródło, z którego da się go sprawdzić. „Kwota wydana” to nie wskaźnik.
- Pominięta analiza ryzyka. To 5 punktów u każdego eksperta, a wiele wniosków zostawia to pole prawie puste.
- Brak cytatu ze statutu. Eksperci sprawdzają, czy działania mieszczą się w celach statutowych, więc warto je przytoczyć.
- Budżet bez uzasadnień. Stawki powinny wynikać z rozeznania cen, a zakupy inwestycyjne muszą być poprawnie oznaczone.
- Kopiowanie. Tekst przepisany z cudzego wniosku albo z własnego, już dofinansowanego, może skończyć się odrzuceniem na ocenie formalnej.
- Zła ścieżka. Wniosek w ścieżce, której warunków organizacja nie spełnia (data rejestracji, przychód), odpada.
- Składanie w ostatnich godzinach. Nabór kończy się o 12:00 w południe, nie o północy.
Co zmieniło się w edycji 2027
- Ścieżka 1: wymóg rejestracji przed 1.11.2024. Wcześniej nowe organizacje mogły startować bez stażu.
- Ścieżki 2 i 3: rejestracja przed 1.11.2023.
- Ścieżka 3: obowiązkowy audyt zewnętrzny oraz sprawozdania finansowe z dwóch ostatnich zamkniętych lat na własnej stronie www.
- Strategia: ma być przyjęta uchwałą zarządu do końca zadania i obejmować co najmniej rok po jego zakończeniu.
- Antyplagiat: próg podobieństwa 90% (w edycji 2026 było 85%).
- Przychód: liczony bez darowizn rzeczowych.
Po wynikach: umowa, transze, sprawozdania
- Po ogłoszeniu wyników NIW uzgadnia z organizacją kosztorys, harmonogram i rezultaty. Kwota może zostać obniżona, nie podwyższona.
- Dotacja wpływa w rocznych transzach. Kolejna transza przychodzi po zaakceptowaniu sprawozdania za poprzedni rok.
- Koszty liczą się dopiero od daty rozpoczęcia zadania wpisanej w umowie.
- Sprawozdanie częściowe składa się 30 dni po końcu roku, końcowe 30 dni po zakończeniu zadania. W ścieżkach 2 i 3 rok po zakończeniu dochodzi raport z trwałości.
- Wszystkie działania i wskaźniki z wniosku są obowiązkowe. Ich niewykonanie oznacza zwrot części dotacji z odsetkami.
- Wszystko, co kupione i wytworzone z dotacji, musi mieć oznakowanie NIW i programu PROO.
Sprawdź w 5 minut, czy warto pisać wniosek
- Organizacja jest wpisana do rejestru przed 1.11.2024 (ścieżka 1) albo przed 1.11.2023 (ścieżki 2 i 3).
- Znacie najwyższy przychód z lat 2023–2025 i wiecie, do której ścieżki pasuje.
- Nie macie nierozliczonej dotacji z NIW ani trwającej umowy PROO 1a.
- Nie dostajecie dotacji podmiotowej z budżetu państwa.
- Ścieżka 3: sprawozdania finansowe z dwóch lat są na Waszej stronie www.
- Umiecie nazwać jeden, dwa najważniejsze problemy rozwojowe organizacji, a nie tylko pomysł na projekt.
- Macie osobę, która przez okres zadania będzie pilnować działań, wskaźników i sprawozdań.
Potrzebujesz pomocy?
Piszę wnioski do PROO 1a razem z organizacją: od sprawdzenia ścieżki, przez diagnozę, plan działań i wskaźniki, po budżet i wprowadzenie całości do generatora. Nie obiecuję dotacji, bo w tym konkursie nikt uczciwie jej nie obieca. Zadbam o to, żeby wniosek odpowiadał na każde podkryterium oceny.
Zobacz, jak pomagam fundacjom i stowarzyszeniom → albo od razu umów bezpłatną rozmowę.
Szukasz szerszego obrazu? Przeczytaj też poradnik o NOWEFIO i PROO 2027 i o konkursach ofert gmin na 2027 rok.
Źródła
Sprawdzone 12.11.2026:
- NIW: PROO edycja 2027, Priorytet 1a – nabór wniosków (Regulamin i Ogłoszenie o konkursie do pobrania): https://niw.gov.pl/nasze-programy/proo/edycja-2027/priorytet-1a/nabor-wnioskow/
- NIW: NOWEFIO i PROO 1a. Wiemy, kiedy ruszą nabory (4.11.2026): https://niw.gov.pl/nowefio-i-proo-1a-wiemy-kiedy-rusza-nabory/
- NIW: Raport z konsultacji społecznych projektów Regulaminów NOWEFIO i PROO na rok 2027: https://niw.gov.pl/wp-content/uploads/2026/11/Raport-z-konsultacji-spolecznych-projektow-Regulaminow-NOWEFIO-i-PROO-na-rok-2027.pdf
- NIW: PROO edycja 2026 – listy wyników, wytyczne dla ekspertów i pytania i odpowiedzi (dane o skuteczności i progach): https://niw.gov.pl/nasze-programy/proo/edycja-2026/
- System Obsługi Dotacji NIW: https://generator.niw.gov.pl